donderdag 22 september 2016

Mislukt verhaal

Een mislukt verhaal met een mislukt mens


Ik heb gisterenavond met buitengewoon veel belangstelling gekeken naar neurobioloog Dick Swaab die aanschoof in het programma Pauw. Swaab hield, zoals wel vaker, een interessante verhandeling over het brein, waarbij speciale aandacht was voor wat hij ‘het criminele brein’ noemt. Het gaat daarbij om het voorste deel van de hersenen. Werkt dat niet goed, is dat niet voldoende ontwikkeld, dan ontbreekt het je bij voorbeeld aan empathie. Letterlijk zei Swaab: ‘Dan voel je niet wat je anderen aandoet.’

Je hoeft het daarbij niet alleen over fysiek geweld te hebben. Ook met woorden, met verbale opmerkingen, kun je mensen pijn doen. Ik moest daarbij meteen denken aan het interview dat Midas Dekkers deze maand geeft in het magazine Lotje&co, een blad voor mensen met zorgintensieve kinderen.

De bioloog/schrijver, die broer was van twee zwaar gehandicapte zussen, slaagt er in om acht (!) hele pagina’s lang de doelgroep van het blad te schofferen, te kwetsen. Hij is ronduit grof en schiet al meteen in de eerste zin uit zijn slof. Ik blijk volgens hem bij voorbeeld vader te zijn van een MISLUKT kind. Als het door een postorderbedrijf bezorgd zou zijn zou ik het ongetwijfeld meteen hebben teruggestuurd.

Mijn Brigitte kan net als wijlen een zus van Dekkers niet zelf eten, zelf staan of lopen. Ze kan evenmin praten. Als ik Dekkers mag geloven is het daarom eigenlijk heel vreemd dat ik zoveel van haar hou en voor haar wil zorgen. Om goed te praten waarom hij en zijn moeder zo snel mogelijk van de mislukte meisjes af wilden, trekt de bioloog, hoe kan het anders, de vergelijking met het dierenrijk. Letterlijk zegt Dekkers vergoelijkend: ‘De verzorgingszin wordt bij moederdieren ontketend door het hormoon oxytocine. Maar andersom moet het jong de verzorgingslust ook triggeren. Door het juiste gedrag ontlokt het dier emoties. Gedraagt het zich te afwijkend, dan wordt een jong niet als eigen herkend. Klassiek voorbeeld: het meeuwenjong dat niet op de rode stip op de moedernavel tikt, krijgt geen eten.’

Onze Brigitte had jarenlang de grootste moeite met eten. Ze vroeg er niet om, tikte niet op de rode stip, haar slikreflexen werkten niet goed. Toch waren we elke dag met eindeloos geduld uren in de weer om genoeg vocht en voeding bij haar binnen te krijgen. Want dat, meneer Dekkers, maakt van ons juist mensen en geen dieren! Dat al die liefdevolle zorg en dat jarenlang stimuleren van haar haperende slikreflexen succes hadden, kunt u waarschijnlijk niet geloven. Maar u heeft dan ook meer verstand van dieren dan van mensen.

Ook haalt Dekkers er maar even de Middeleeuwen bij. ‘Toen werden mislukte kinderen monsters en duivelse gedrochten genoemd en had men minder moeite hen aan hun lot over te laten.’ Wat een geluk dat Brigitte in de 20ste eeuw is geboren! Als we goed naar ervaringsdeskundige Dekkers luisteren zijn we, in de inmiddels 21ste eeuw, trouwens ook helemaal fout bezig. Dom hoor, als we moeten huilen om een ‘ongelukkig kindje’. Want daarmee raak je je verdriet helemaal niet kwijt. Integendeel, we ontketenen er juist een vicieuze cirkel mee, want als we dat doen komen er alleen maar stoffen vrij waardoor we juist meer moeten huilen. En ook hier trekt Dekkers weer een parallel naar het dierenrijk. Over moeilijkheden praten helpt namelijk niet. ‘Dat lost niets op. Waarom praten dieren niet? Omdat het ook zonder goed gaat.’

De gelovigen onder ons krijgen een extra schop tegen het kruis. ‘Welke Schepper levert nou zulk prutswerk af?’ En: ‘Dingen laten was bij mijn zusje al genoeg geweest.’ Op de vraag waarom hij uiteindelijk toch naar de begrafenis ging van een zusje dat hij bij leven nooit had opgezocht is een van zijn reacties: ‘Met een beetje mazzel is er bij begrafenissen na de koffie en de cake een borrel.’

Als kind is Midas Dekkers trouwens wel een keer op bezoek gegaan bij een van de twee meisjes. Dat ontlokt hem nu de volgende reactie: ‘Het was daar net een menselijke dierentuin. Wat daar al niet aan onvolwaardige creaturen rondkroop en in bedjes lag, had Jeroen Bosch nog niet kunnen verzinnen.’

Even lijkt hij wat milder. Als hij zegt dat hij zich kan voorstellen dat mensen iets geven om mensen met het Syndroom van Down. Schone schijn. Want ze moeten dan wel op z’n minst leuk zijn. ‘Niemand heeft moeite om van die vrolijke mongool te houden. Maar van een pijnlijdend protoplasma? Dan moet je of een groot hart of een klein verstand hebben.’ Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat Wandert Jacobus Dekkers, roepnaam Midas, én een klein hart én een klein verstand heeft.

Verbijsterd en aangeslagen van al deze uitspraken leg ik het verhaal terzijde en kijk er, nadat ik Dick Swaab heb horen praten, vandaag, op deze heugelijke dag, want onze prachtige, mooie en liefdevolle Brigitte is jarig, nog een keer naar. Staat het er echt allemaal? Ja! Je voelt bij herlezing dat de interviewster worstelt met de antwoorden op haar vragen en dat zij nog probeert te redden wat er te redden valt. Maar zelfs dat lukt niet. Want, Midas Dekkers zegt: ‘Ik heb geen zin om halfzachte lariekoek uit te kramen. Ik hoop dat de lezers volwassen genoeg zijn om te begrijpen dat de kille waarheid soms beter is dan zalvende woorden. Troost vind je bij de pastoor, de waarheid bij de bioloog. Het kan zijn dat de lezer van dit blad in hun huidige situatie niet op de waarheid zitten te wachten.’

Ik zat inderdaad niet te wachten op dit interview. Maar ik beschouw mezelf niet als een halfzacht mens. Ik heb geen zalvende woorden nodig. Bovendien voel ik me volwassen en intelligent genoeg om de waarheid van de van elke vorm van empathie of medemenselijkheid gespeende, bijna dierlijke, Dekkers volstrekt niet als waarheid te beschouwen. Als we nog in de Middeleeuwen leefden zou ik zeggen: Gooi in die bodemloze put die man. En als er in de diepte dan nog echo’s van zijn scheel makende woorden nagalmen is het de hoogste tijd om het deksel erop te schuiven. Maar gelukkig leven we in de 21ste eeuw en zijn mensen menselijker geworden. En gelukkig zegt Midas Dekker dat wat hem betreft na dit interview het onderwerp wel afgehandeld is. Hij zal er niet meer over praten.

Dat laatste mag ik hopen. Midas Dekkers heeft zijn ei weer eens gelegd. Schofferen om het schofferen. Kwetsen om het kwetsen. Luisterend naar Dick Swaab zou je kunnen denken dat hij er zelf niets aan kan doen, dat Dekkers problemen heeft met dat voorste deel van zijn hersenen, waarin bij voorbeeld empathie huist. Waarom iemand zo doet en zo praat is dus te verklaren. Maar niet alles wat is te verklaren valt daardoor ook goed te praten. Wat mij betreft is het interview met Dekkers dan ook een mislukt verhaal van een mislukt mens.


5 opmerkingen:

Linda zei

Treurig, wat een hopeloze leegte in zijn hart. Als je niet in staat bent om een puur mens lief te hebben moet je diep eenzaam zijn.
Die treurigheid zie ik ook in de foto. Hij vult het gemis met cynisme. Alleen vult cynisme niet maar holt verder uit.
Liefs voor jou Guido, laat dit je niet raken want het hoort niet in jouw bestaan. xxx

Hans Willink zei

Lieve Guido,Wat heb je dit uitstekend verwoord. Knap, zonder boos te worden. Waar dat mislukte mens aan voorbij gaat, is dat liefde universeel is. Dat blijkt niet alleen dat ik - al 40 jaar uit de kast - 31 getrouwd ben met mijn lieve vrouw Monique, het mooiste mens dat ik ooit ben tegen gekomen, maar dat ik door het lezen van je boek en de berichten op Facebook, ook van je dochter ben gaan houden. Op een andere manier als jij doet uiteraard, maar toch; het is meer dan alleen maar meeleven. Ik ben oprichter en voorzitter van de Stichting Haagse Sportprijs voor Gehandicapten, juist omdat ik vind dat mensen die nooit met gehandicapten in aanraking komen, moeten leren dat schoonheid vele gezichten heeft, dat beperkingen niet eng en zeker niet 'besmettelijk' zijn.

Terug naar jouw weblog: In de jaren dat wij elkaar kennen, heb ik je altijd gewaardeerd als collega. Sinds je regelmatig je ziel blootlegt over je dochter, vind ik je één van de prachtigste en meest pure mensen die ik ken. Dankjewel daarvoor! Hug, Hans

Hansz zei

Tja... gevoelens en emoties...
In essentie Guido, doe jij met Dhr Dekkers als Dhr Dekkers doet met jouw dochter, (s lotgenoten) ; afkeuren.
Je doet het beschaafd en vilein, maar jouw oordeel naar deze mens toe is even hard als het (onderbouwde) oordeel cq mening van Dhr Dekkers.
Zoveel mensen zoveel ideeen, zoveel voor-oordelen, zoveel uitspraken.

In de Natuur laat welhaast elke dierenmoeder elk afwijkend dier of in de steek of ze maakt het dood of de rest van de groep doet dat...
Het zal een gevaar vormen voor de groep, dus....
Mag je dit voorbeeld doortrekken naar de mensenwereld...?
Is de ethiek van de mens van hogere waarde dan de wet van de jungle, het recht van de sterkste...
Wat ìs ethiek... welke waarden staat het voor...
Als de vernuftige ingenieuze mens het afwijkende wezen met alle beschikbare wetenschap en toeters en bellen in leven houdt, wat betekent dan `ethiek`...
Wordt het dan niet; egoisme, IK wil dat dit kind in leven blijft want IK kan er goed voor zorgen en IK houdt van dat kind...
En kijk dat kind eens lachen...
Geen ouder wil haar kind, dat met een handicap... geboren is missen, hoewel er in `primitievere`... stammen hetzelfde gedaan wordt met een afwijkend kind als de dieren dat doen met hùn afwijkende nageslacht...
Betekent `primitief`.... geen ethiek...?
Betekent `primitief`.... barbaars of onethisch...?
Is het recht van de groep om te overleven niet belangrijker dan het belang van de moeder van dat afwijkende kind...
Heeft de Evolutie niet ten doel een steeds `volmaakter`wereld met al wat daarop aanwezig is....
En ja, ik weet het, dit is een zeer gevoelig en gevaarlijk terrein, want zeer beladen, en ook ik zou bij de geboorte van een gehandicapt kind daar tot aan zijn dood toe voor willen zorgen...
Wat meestal niet gaat, te moeilijk, te zwaar te lastig te gevaarlijk...
Toch kan ik, allerlei emoties terzijde schuivend meegaan in de strekking van de woorden van Dhr Dekkers, en uiteraard met veel gevoel voor jouw emoties ook met de jouwe...
Vaak komt er een dag waarop gehandicapte kinderen door de samenleving gedragen moeten gaan worden, via de geeigende wegen natuurlijk, dat gaat ten koste van het schuldgevoel van de ouders die uiteindelijk zullen moeten toegeven aan de druk van de omstandigheden en het kind, voor eigen bestwil, moeten overgeven aan de instanties.
Als het kind zeer gehecht is aan de ouders / verzorgers die dus niet meer tot verzorging in staat zijn, ontstaat er een zeer schrijnende situatie, aan twee kanten is er verdriet, pijn, spijt, onmacht etc. en kan de achterblijvende partij gaan nadenken over hoe het zover is gekomen en of het niet anders had moeten gaan...
Moeilijk, heel moeilijk.
Dhr Swaab, wetenschapper pur sang, mèns pur sang, weet natuurlijk van de `afwijkende mens`... hij is ze heel vaak tegengekomen in zijn werk, ook hij zal zeker zijn mening hebben over Midas Dekkers woorden en empathie voor de ouders van dit soort kinderen, wat natuurlijk goed samen kan gaan, tenslotte heben wij de ethiek uitgevonden en leven we met alle partijen mee...
Toch maken zachte heelmeesters immer stinkende wonden, en hoe je dat nu weer kunt of wilt interpreteren is een nog langer verhaal als dat ik hier nu heb geschreven, het leven is een ingewikkelde zaak, bezint eer ge begint is een bekend gezegde, voorkomen is beter dan ....... ..... ..... tja, wat is wijsheid, we leren door vallen en opstaan, door schade en schande, en soms moeten we leren door andermans bril te leren kijken...
Soms moeten we handen in eigen boezems steken, soms moeten we de wijste zijn... en wie nu ècht de wijste is.... Joost mag het weten.
Of... de tijd... de Evolutie.. zal het (ons) leren.
Onze Tijd van leven is slechts zo`n ca 80 jaar, de Kosmos waarin wij een piepklein plekje van innemen bestaat al miljarden jaren, toch maken we ons druk om alles wat ons raakt, logisch natuurlijk, maar zinloos gezien in het licht der Tijd.
Dus geniet.... maak je niet (al te ) druk en laat leven en leef zelf ook...

Enzovoort....

Hansz Pint

Terenja Bongers zei

Je hebt het interview gelezen en tot je genomen als beschaafd en heel persoonlijk. Zo heb je ook gereageert. Ik begrijp uit je verhaal dat je zelf een gehandicapt kind hebt?
Midas Dekker bediend zichzelf vaak van een contractuele beschrijving, soms met een rauw cynisme om zijn punt te maken. Hij doet dit vanuit zijn visie als bioloog.
Ik snap hem. Ik snap jou.
Jullie zeggen beiden de waarheid.
Waar hij reageert vanuit ratio, reageer jij vanuit emotie.
Door jullie twee zienswijzen naast elkaar te leggen wordt het bijna clichématige dilemma zichtbaar.
Interessant.

EnricoD zei

Ik lees je verhaal. Ik ga geen oordeel vellen, nee. Ik ben het niet met je oneens, maar qua schrijven en taalgebruik, zou je een broer van Midas kunnen zijn.